संयुक्त राज्य अमेरिकी सरकार र नेपाल सरकारबीच सांस्कृतिक सम्पत्ति सम्झौतामा हस्ताक्षर भएको छ । बिहीबार काठमाडौंमा एक विशेष कार्यक्रमको आयोजना गर्दै उक्त सम्झौतामा हस्ताक्षर भएको हो ।
सम्झौतामा अमेरिकी सरकारको तर्फबाट नेपालका लागि अमेरिकी राजदूत डिन आर थम्पसन र नेपालको तर्फबाट संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयका सचिव मुकुन्द प्रसाद निरौलाले हस्ताक्षर गरेका छन् ।
सोही क्रममा सचिव मुकुन्द प्रसाद निरौलाले वर्तमान सम्झौताले मानव इतिहास, पहिचान र सभ्यताको प्रमाणको रूपमा सांस्कृतिक सम्पत्तिको रक्षा गर्ने सामूहिक जिम्मेवारीलाई सुधार गरेर सम्बन्धलाई अझ बलियो बनाउने बताएका छन् ।
उनले भने, ‘वर्तमान सम्झौताले मानव इतिहास, पहिचान र सभ्यताको अपूरणीय प्रमाणको रूपमा सांस्कृतिक सम्पत्तिको रक्षा गर्ने हाम्रो सामूहिक जिम्मेवारीलाई सुधार गरेर यो सम्बन्धलाई अझ बलियो बनाउँछ । नेपालले सांस्कृतिक वस्तुहरूको अवैध ओसारपसार रोक्न र विशेष गरी चोरी र अवैध रूपमा निर्यात गरिएको सांस्कृतिक सम्पत्तिको सफलतापूर्वक हस्तान्तरण र मर्मत संरक्षणमा अमेरिकी सरकारको निरन्तरता र प्रशंसनीय सहयोगको उच्च प्रशंसा गरेको छ ।’
यसले वर्तमान र भावी पुस्ताका लागि सांस्कृतिक सम्पत्ति सुरक्षित छ भनी सुनिश्चित गर्न सूचना आदानप्रदान, रोकथामका उपायहरू, क्षमता निर्माण र जनचेतनामा सुधार गर्न योगदान पु¥याउने पनि उनको भनाई छ ।
साथै, नेपालका लागि अमेरिकी राजदूत डिन आर थम्पसनले पनि सांस्कृतिक सम्पत्ति सम्झौताहरू अमेरिकी सांस्कृतिक सम्पदा नीतिको एक केन्द्रीय स्तम्भ रहेको भन्दै आजको हस्ताक्षरसँगै नेपाल संयुक्त राज्य अमेरिकासँग यस्ता सम्झौता गर्ने विश्वका अन्य ३० देशहरूमा सामेल भएको बताए ।
उनले भने, ‘आजको हस्ताक्षरसँगै नेपाल संयुक्त राज्य अमेरिकासँग यस्ता सम्झौता गर्ने विश्वका अन्य ३० देशहरूमा सामेल भएको छ । सांस्कृतिक सम्पत्ति सम्झौताहरू अमेरिकी सांस्कृतिक सम्पदा नीतिको एक केन्द्रीय स्तम्भ हुन् । तिनीहरूले अमेरिकी सङ्कलकहरू, संग्रहालयहरू र सांस्कृतिक संस्थाहरूलाई अनजानमा लुटिएका वा तस्करी गरिएका पुराना वस्तुहरू खरिद गर्नबाट जोगाउँछन्, र तिनीहरूले व्यापार र सांस्कृतिक सम्पत्तिको शोषण गर्ने आतंककारीहरू र अन्तर्राष्ट्रिय आपराधिक संगठनहरूको वित्तीय सञ्जाललाई विघटन गर्छन् ।’